Een toegankelijk programma

In dit artikel gaan we in op de toegankelijkheid van het programma dat culturele instellingen en organisatoren van evenementen aanbieden. Het zou jammer zijn wanneer bepaalde onderdelen van het programma niet beleefd kunnen worden op de manier zoals dat bedoeld is. Dat betekent dat het programma ook toegankelijk zou moeten zijn voor mensen met een fysieke, mentale, intellectuele of zintuiglijke beperking. Zij vormen een belangrijke doelgroep voor organisatoren. Deze mensen hebben soms iets meer begeleiding nodig of er dienen voorzieningen voor ze getroffen te worden. Dat zijn niet alleen fysieke aanpassingen op locatie, maar ook aanpassingen in het programma of de wijze waarop je dit aanbiedt.

Wat wordt bedoeld met 'het programma toegankelijk maken'?

Het is belangrijk dat iedereen de voorstelling en de dingen eromheen kan volgen en begrijpen. Dat maakt dat het ook voor mensen met een anders werkend lichaam toegankelijk is en daarmee een belevenis kan zijn. Iedereen heeft baat bij zijn of haar eigen manier om die beleving te vergroten. Enkele voorbeelden:

Vertel het verhaal van te voren

Zorg dat je een audio-opname beschikbaar hebt waarmee mensen met een verstandelijke beperking van te voren weten waar de voorstelling of het optreden over gaat.

Plaatsen voor rolstoelgebruikers

Het is het allermooiste wanneer de plekken voor rolstoelgebruikers zoveel mogelijk toegankelijk zijn tussen de andere bezoekers zijn opgenomen. Het is wel belangrijk dat ze dan alles kunnen volgen. Mocht dat lastig zijn, dan zou je kunnen overwegen om bijvoorbeeld een aparte plek of een verhoging in te richten.

Prikkelarm programma

Je zou een aparte voorstelling kunnen geven waarbij je minder of op een andere manier gebruik maakt van licht, geluid en andere faciliteiten. Op die manier kunnen mensen die gevoelig zijn voor prikkels er meer plezier aan beleven. De Stichting Onbeperkt Genieten heeft hier heel veel informatie over.

Feel en greet

In plaats van een ‘meet en greet’ zou je blinde en slechtziende bezoekers van te voren de mogelijkheid kunnen bieden om de acteurs, kleding en decorstukken te voelen. Zo kunnen zij er gemakkelijker hun eigen voorstelling bij maken.

Praktische tips

Hieronder staan nog een aantal praktische tips om het programma op de juiste manier over te brengen op alle aanwezigen en het daarmee toegankelijk te maken voor iedereen.

Audiodescriptie

Wanneer je dit inzet bij een voorstelling kunnen blinden en slechtzienden via een hoofdtelefoon horen wat er gebeurt. Iemand die ook bij de voorstelling aanwezig is beschrijft alle visuele aspecten. De Stichting Komt het Zien! weet hier alles van af.

Audiobeschrijving

Je kunt een opname maken waarin je heel duidelijk vertelt wat er tijdens de voorstelling of het evenement gaat gebeuren en wat je te zien krijgt.

Boventiteling

Het is wellicht mogelijk om boven of naast het podium een projectie te maken van de teksten die worden gesproken of gezongen.

Ringleiding

Bij theaters of concertzalen waar een ringleiding aanwezig is kunnen mensen met een gehoortoestel het geluid horen zonder last te hebben van omgevingsgeluid.

Smartphone gebruik

Veel mensen die een visuele beperking hebben zijn handig met een smartphone. Zo zou je een programma of bijvoorbeeld een menukaart in een pdf-bestand beschikbaar kunnen maken. Zij kunnen die dan met gesproken ondersteuning lezen.

Tolken Nederlandse Gebarentaal

Je kunt een tolk inzetten die de gesproken woorden op het podium vertaalt naar gebaren. Deze tolken zijn in te huren via bijvoorbeeld Tolkcontact.

Checklist toegankelijkheid

Voor organisatoren, instellingen en locaties is er een heel handige checklist opgesteld waarin heel uitgebreid ingegaan wordt op de verschillende vormen van toegankelijkheid. Bij de checklist is een toelichting geschreven vanwaar naar specifieke bijlagen wordt verwezen. Dit vind je allemaal in één document dat via deze website te downloaden is.

Interessante links

We hebben van het Arnhems platform chronisch zieken & gehandicapten (Apcg) een aantal interessante links ontvangen. Hier kan je inspiratie opdoen of meer informatie vinden.

Audiodescriptie

In dit fragment vertelt Hilbert van Stichting Komt het Zien! hoe je de beleving van een voorstelling mogelijk maakt voor visueel beperkten.

In dit item bij EenVandaag vertelt iemand die sinds enkele jaren blind is hoe zij en andere mensen met een visuele beperking televisie kunnen kijken.

Muziek beleven door mensen met auditieve beperking

In dit item gaat het over een gebarentolk bij het Songfestival. Bij concerten van onder andere Snoop Dogg en The Beastie Boys werd gebruik gemaakt van een signdancer. Sencity Festival is een belevingsevenement voor mensen met en zonder auditieve beperking.

Prikkelarme evenementen

In dit artikel gaat het over aantal uren tijdens de kermis in Tilburg die speciaal bedoeld zijn voor mensen die meer gevoelig zijn voor bijvoorbeeld lawaai of knipperende lichten.

Museum bezoeken met visuele beperking

Ook musea zijn volop bezig met het ontwikkelen van hun aanbod op zo’n manier dat ook mensen met een visuele beperking kunnen genieten van de kunst. Kijk maar eens naar deze reportage bij de NOS en of deze video op nu.nl. Tenslotte vind je in deze pdf van Studio I informatie, tips en een gratis toolkit die met name voor musea interessant zijn.

Disclaimer

Voor dit artikel hebben we gebruik gemaakt van de kennis en kunde van Stichting Accessibility, Arnhems platform chronisch zieken & gehandicapten (Apcg), Stichting 5D, Wolfpack en gemeente Arnhem.

If, from your expertise, you yourself have knowledge that would fit this topic, or if you see opportunities to improve this text, we look forward to receiving your message at info@cultuuracademy.nl.